{"id":183,"date":"2024-10-11T16:34:26","date_gmt":"2024-10-11T16:34:26","guid":{"rendered":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/?p=183"},"modified":"2024-10-12T14:39:17","modified_gmt":"2024-10-12T14:39:17","slug":"dap-muoi-va-so-phan-buon-tham-cua-dong-bang-song-cuu-long","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/2024\/10\/11\/dap-muoi-va-so-phan-buon-tham-cua-dong-bang-song-cuu-long\/","title":{"rendered":"\u0110\u1eadp, mu\u1ed1i m\u1eb7n v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn bu\u1ed3n th\u1ea3m c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long"},"content":{"rendered":"<p>(Buu Nguyen\/Lowy Institute, \u0111\u0103ng ng\u00e0y 14\/5\/2024)<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long, h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1edbn nh\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam, t\u1eebng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 gi\u00fap \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh khu v\u1ef1c ph\u00eda Nam n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, hi\u1ec7n nay v\u00f9ng n\u00e0y \u0111ang ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 x\u00e2m m\u1eb7n nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>B\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb cao nguy\u00ean Thanh T\u1ea1ng, s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng tr\u1ea3i d\u00e0i g\u1ea7n 5.000km, ch\u1ea3y qua 6 qu\u1ed1c gia &#8211; Trung Qu\u1ed1c, Myanmar, Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Campuchia v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam &#8211; v\u00e0 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, n\u01a1i h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn khi con s\u00f4ng g\u1eb7p bi\u1ec3n th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ea3nh quan mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p>S\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a. Trong m\u00f9a m\u01b0a, l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc d\u1ed3i d\u00e0o t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n ch\u1ea3y v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cung c\u1ea5p ph\u00f9 sa l\u00e0m m\u00e0u m\u1ee1 v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng n\u00e0y. V\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4, n\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00e1c h\u1ed3 l\u1edbn nh\u01b0 Tonl\u00e9 Sap b\u1ed5 sung n\u01b0\u1edbc cho d\u00f2ng s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea9y l\u00f9i s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. S\u1ef1 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng ch\u1ea3y \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t b\u1edfi nh\u1eefng c\u01a1n m\u01b0a gi\u00f3 m\u00f9a, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cung c\u1ea5p l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt li\u00ean t\u1ee5c cho c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u1edf h\u1ea1 ngu\u1ed3n.<br \/>\nV\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng tr\u0169ng n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 kh\u1eed m\u1eb7n v\u00e0 c\u1ea3i t\u1ea1o \u0111\u1ea5t, bi\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00e2y th\u00e0nh v\u1ef1a l\u00faa v\u00e0 ngu\u1ed3n cung th\u1ee7y s\u1ea3n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 chi\u1ebfm 17% GDP c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i ra, n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f2n t\u1ef1 h\u00e0o c\u00f3 v\u00f9ng tr\u1ed3ng c\u00e2y \u0103n tr\u00e1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eb7c s\u1ea3n nh\u01b0 s\u1ea7u ri\u00eang, ch\u00f4m ch\u00f4m v\u00e0 m\u0103ng c\u1ee5t, \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 qua, t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ea1n ki\u1ec7t n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt v\u00e0 x\u00e2m m\u1eb7n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng trong n\u01b0\u1edbc c\u0169ng nh\u01b0 trong khu v\u1ef1c.<br \/>\nS\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n quy m\u00f4 l\u1edbn n\u1eb1m d\u1ecdc s\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a con s\u00f4ng v\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft b\u1edfi c\u01a1 ch\u1ebf s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng-Tonl\u00e9 Sap. Hi\u1ec7n c\u00f3 h\u01a1n 160 \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee5 l\u01b0u c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0ng tr\u0103m \u0111\u1eadp kh\u00e1c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c quy ho\u1ea1ch ho\u1eb7c x\u00e2y d\u1ef1ng. Trong khi ph\u1ea7n l\u1edbn n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra ph\u1ee5c v\u1ee5 nhu c\u1ea7u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c xu\u1ea5t kh\u1ea9u sang c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i khu v\u1ef1c \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng.<\/p>\n<p>Theo Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n N\u00f4ng th\u00f4n Vi\u1ec7t Nam Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Hi\u1ec7p, n\u0103m nay \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c kh\u00e1c v\u1ec1 h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 x\u00e2m m\u1eb7n \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh nh\u01b0 C\u00e0 Mau v\u00e0 B\u1ebfn Tre. \u00d4ng Hi\u1ec7p c\u0169ng cho bi\u1ebft, t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u1ebfn nay to\u00e0n t\u1ec9nh kh\u00f4ng ghi nh\u1eadn l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u00e0o. \u00d4ng n\u00f3i th\u00eam: \u201cN\u1eafng n\u00f3ng gay g\u1eaft c\u0169ng l\u00e0m t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 b\u1ed1c h\u01a1i n\u01b0\u1edbc, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 s\u1ee5t l\u00fan \u0111\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng\u201d.<\/p>\n<p>M\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf Campuchia, d\u1ef1 ki\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m nay, \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed1i lo ng\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 t\u1eeb ph\u00eda Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 nguy c\u01a1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n h\u01a1n n\u1eefa h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00e0 sinh k\u1ebf c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch ri\u00eang c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean chung n\u00e0y gi\u1eefa s\u00e1u qu\u1ed1c gia, khi\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf hi\u1ec7n c\u00f3 nh\u01b0 \u1ee6y h\u1ed9i s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng (MRC) b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ee9c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 b\u1ea5t \u1ed5n xung quanh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt trong m\u00f9a kh\u00f4 v\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn ha hoa m\u00e0u \u1edf Vi\u1ec7t Nam b\u1ecb m\u1ea5t tr\u1eafng.<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 5, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf quan ng\u1ea1i v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi Campuchia h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc MRC kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n k\u00eanh \u0111\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean n\u01b0\u1edbc. C\u00e1c chuy\u00ean gia t\u1ea1i \u1ee6y ban Qu\u1ed1c gia s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 khuy\u1ebfn ngh\u1ecb H\u00e0 N\u1ed9i xin ho\u00e3n d\u1ef1 \u00e1n v\u1edbi Campuchia \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0m ph\u00e1n b\u1ed5 sung, c\u1ea3nh b\u00e1o k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y nhanh t\u00ecnh tr\u1ea1ng x\u00e2m m\u1eb7n \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng H\u1eadu.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea3n \u1ee9ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a Campuchia cho th\u1ea5y h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n v\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng k\u00eanh \u0111\u00e0o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1eadp, g\u00e2y h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u00eau c\u1ef1c cho Campuchia.<\/p>\n<p>C\u00e1i gi\u00e1 ph\u1ea3i tr\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ebf t\u1eafc n\u00e0y \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng n\u00e0y g\u00e1nh ch\u1ecbu nhi\u1ec1u nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>*B\u00e0i g\u1ed1c b\u1eb1ng ti\u1ebfng Anh: https:\/\/www.lowyinstitute.org\/the-interpreter\/dams-salt-sad-fate-vietnam-s-mekong-delta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Buu Nguyen\/Lowy Institute, \u0111\u0103ng ng\u00e0y 14\/5\/2024) \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long, h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1edbn nh\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam, t\u1eebng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 gi\u00fap \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh khu v\u1ef1c ph\u00eda Nam n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, hi\u1ec7n nay v\u00f9ng n\u00e0y \u0111ang ph\u1ea3i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":184,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mandam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":200,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions\/200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/buunguyenwriter.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}